Kışın cereyansız kümes havalandırması

Kışın tavuklar sıcak kalsın diye kümesi sımsıkı kapatmak isteriz. Ama bu en sık yapılan hatalardan biridir. Nemli ve havasız ortam tavuklar için dondan çok daha tehlikelidir. İyi havalandırılan bir kümes, daha soğuk olsa bile kışın daha sağlıklıdır.
Kümes dondurucu soğukta bile neden havalandırılmalı
Her tavuk nefesiyle ve dışkısıyla epey su çıkarır. Kapalı bir kümeste bu nem birikir:
- duvarlarda ve tavanda yoğuşur ve altlığa damlar,
- ıslak tüyler ve ibikler daha kolay donar,
- nemli dışkıdan amonyak çıkar ve gözleri ve solunum yollarını tahriş eder,
- nemli ortamda küf, bakteri ve parazitler çoğalır.
Yani amaç sıcak bir kümes değil, kuru ve temiz havalı bir kümestir.
Havalandırma açıklıkları nereye yapılmalı
Sıcak ve nemli hava yükselir. Bu yüzden:
- Ana açıklıkları yükseğe yapın, çatının altına ya da kalkan duvara, tüneklerin üstüne.
- Hava girişi daha aşağıda ya da karşı tarafta olabilir, ama asla tüneklerin hemen yanında olmamalı.
- Tüneklerde cereyan olmamalı. Tavuklar kıpırdamadan uyur, hareket eden hava onları dondan daha çok üşütür.
- Açıklıkları sağlam, sık gözlü bir telle kapatın. Bu, tavukları tilki, sansar, gelincik ve sıçanlardan korur.
Yaygın bir kural, yetişkin tavuk başına yaklaşık 0,1 m² havalandırma demektir. Özellikle kalabalık sürülerde fazlası azından iyidir.
Kötü havalandırmanın işaretleri
- sabahları duvarlarda, tavanda ya da camlarda yoğuşma veya kırağı,
- topaklanan nemli altlık,
- kümesi açınca gelen amonyak kokusu. Kokuyu alıyorsanız amonyak zaten fazladır,
- ibikleri donmuş ya da hapşıran, hırıltılı nefes alan tavuklar.
Kümesi kuru tutmak için başka öneriler
- Tüneklerin altındaki dışkıyı düzenli olarak temizleyin. Altta bir dışkı tahtası ya da tepsisi bu işi kolaylaştırır.
- Talaş ya da kenevir gibi emici bir altlık kullanın ve ıslanan yerleri değiştirin.
- Mümkünse suluğu kümesin dışına koyun. Dökülen su büyük bir nem kaynağıdır.
- Kümesi kalabalık yapmayın. Tavuk sayısı arttıkça nem de artar.
- Kar fırtınasında ya da sert rüzgârda geceleri giriş kapağını kapatabilirsiniz, ama üst havalandırmayı açık bırakın.
Nemi gidermek için kümesi ısıtmayın, sıcak hava soğuk duvarlarda daha da çok yoğuşur. Isıtmanın neden çoğu zaman yarardan çok zarar getirdiğini Kümes kışın ısıtılmalı mı? yazısında anlatıyoruz.
Egg Diary uygulamasında haftalık dışkı temizliği ve altlık değişimi için bir hatırlatıcı kurabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kümesi kışın havalandırmalı mıyım?
Evet. Tavuklar çok nem üretir. Havalandırma olmazsa nem duvarlarda yoğuşur, altlık ıslanır ve donma ile solunum hastalıkları baş gösterir. Tavuklara rüzgâr vurmasın diye tüneklerin çok üstünden havalandırın.
Bir kümesin ne kadar havalandırmaya ihtiyacı vardır?
Yaklaşık bir kural olarak yetişkin tavuk başına 0,1 m² havalandırma açıklığı gerekir. Kalabalık sürülerde ya da nemli kümeslerde daha fazlası gerekir.
Kümesin kötü havalandırıldığını nasıl anlarım?
Duvarlardaki yoğuşma ya da kırağıdan, nemli altlıktan, amonyak kokusundan ve donmuş ibiklerden. Kümesi açınca amonyak kokusu alıyorsanız havalandırma yetersizdir.
Kışın havalandırma yapmak cereyan yaratmak demek değil mi?
Doğru yapılırsa değil. Cereyan, hava tavukların hemen yanından geçtiğinde oluşur. Çatının altındaki yüksek açıklıklar nemli havayı dışarı atar ve uyuyan tavuklara rüzgâr vurmaz.
