Bevroren kam bij kippen: voorkomen en verzorgen

Je komt 's ochtends in het hok en de kampunten van de haan zijn wit of grijs. Een paar dagen later zijn ze zwart. Dat is bevriezing. Het komt in de winter vaker voor dan je denkt, en je kunt het grotendeels voorkomen.
Welke kippen lopen risico
- hanen en hennen met een grote enkele kam, zoals Leghorns,
- dieren met lange lellen die nat worden bij het drinken,
- kippen die in natte sneeuw staan. Ook tenen en poten kunnen bevriezen.
Rassen met een kleine kam, zoals een rozenkam, erwtenkam of kussenkam, lopen veel minder risico.
Waarom bevriezing ontstaat
Vocht speelt de grootste rol. Vochtige lucht in het hok condenseert 's nachts op kammen en lellen, en die bevriezen dan makkelijker. Daarom komt bevriezing vaker voor in een dichtgemaakt, vochtig hok dan in een koud maar droog hok. Wind en natte lellen na het drinken verhogen het risico.
Zo herken je bevriezing
- Bleke, witte of grijze plekken, meestal op de kampunten en de lellen.
- Daarna zwelling, soms kleine blaasjes.
- Na een paar dagen tot weken zwarte, droge puntjes. Dat is afgestorven weefsel, dat vanzelf afvalt.
Wat te doen als een kip bevroren is
- Wrijf of masseer de plek niet, dat beschadigt het weefsel nog meer.
- Warm het niet op met heet water, een föhn of een lamp. Wil je toch iets doen, warm het dan voorzichtig op met lauw water, maar alleen als de kip daarna niet opnieuw bevriest. Opnieuw bevriezen is erger dan één keer.
- Knip de zwarte puntjes niet af. Ze beschermen het weefsel eronder en vallen vanzelf af.
- Zet de kip op een droge, tochtvrije plek en let op of ze normaal eet en drinkt.
- Raakt de plek ontstoken (geur, pus, flinke zwelling) of is de kip lusteloos, overleg dan met een dierenarts. Geef geen pijnstillers zonder advies van de dierenarts.
Zo voorkom je bevriezing
- Een droog hok en goede ventilatie zijn het belangrijkst. Ventilatieopeningen horen hoog boven de zitstokken, zie Het kippenhok ventileren in de winter.
- Geen tocht bij de zitstokken.
- Brede, platte zitstokken, zodat kippen hun tenen met hun veren bedekken.
- Drinkbakken waarin de lellen niet nat worden. Een kleinere opening of een verhoogde drinkbak helpt.
- Vaseline op de kam wordt vaak aangeraden. Het kan een beetje tegen wind beschermen, maar vervangt geen droog hok. Gebruik het niet op weefsel dat al beschadigd is.
- Verwarm het hok niet. Warme lucht zorgt voor meer condens, en daarmee voor meer kans op bevriezing. Waarom, leggen we uit in Moet je het kippenhok verwarmen?
Is bevriezing elke winter een probleem, kies dan in de toekomst rassen met een kleinere kam.
In Egg Diary kun je bij elk dier een notitie maken, bijvoorbeeld wanneer het bevroren was en hoe het geneest.
Veelgestelde vragen
Hoe zie ik of de kam van mijn kip bevroren is?
De plek wordt eerst bleek, wit of grijs, zwelt daarna op en wordt na een paar dagen zwart. Meestal bevriezen de kampunten en de lellen.
Moet ik de zwarte puntjes van de kam afknippen?
Nee. Het zwarte, afgestorven weefsel beschermt het gezonde weefsel eronder en valt vanzelf af. Raakt de plek ontstoken, overleg dan met een dierenarts.
Helpt vaseline tegen bevriezing?
Het kan een beetje tegen wind beschermen, maar het effect is beperkt. Een droog, goed geventileerd hok zonder tocht is veel belangrijker.
Welke kippenrassen zijn bestand tegen bevriezing?
Rassen met een kleine rozenkam, erwtenkam of kussenkam. Het meeste risico lopen rassen en hanen met een grote enkele kam en lange lellen.
